الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
393
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
( آيه اخير ممكن است درخواستى عليه آنها باشد و يا اينكه اشاره به كارى است كه انجام مىدادند و نتيجهاش به آنها بازمىگردد و آيه ( فَما تَسْتَطِيعُونَ صَرْفاً وَ لا نَصْراً - 19 / فرقان ) . ( روزى كه نه توان دور كردن عذاب از خويشتن دارند و نه قدرت يارى كردن يكديگر را ) . يعنى قدرت ندارند كه عذاب را از خودشان برگردانند و يا خودشان را از عذاب دور كنند . گفته شده معنى آن اين است كه كارى را با تغيير دادن از حالتى به حالت ديگر برگردانند و از اين معنى اصطلاح معروفى است كه مىگويند : لا يقبل منه صَرْفٌ و لا عدلٌ : نه توبه و نه فديه از او پذيرفته نيست . و آيه : ( وَ إِذْ صَرَفْنا إِلَيْكَ نَفَراً مِنَ الْجِنِّ - 29 / احقاف ) يعنى آنها را براى استماع از تو بسويت توجّه داديم . تَصْرِيف - مثل صَرْف است مگر در تكثير و فزونى . بيشتر چيزى كه در صرف يا برگرداندن چيزى گفته مىشود دگرگونى حال از امرى ديگر است . تَصْرِيفِ الرِّياحِ * : برگرداندن باد از حالتى به حالتى . و آيه : ( وَ صَرَّفْنَا الْآياتِ - 27 / احقاف ) . ( آيات را گونه گون و آشكارا بيان كرديم شايد از گستاخى و انكار بازگردند ) و آيه : ( وَ صَرَّفْنا فِيهِ مِنَ الْوَعِيدِ - 113 / طه ) « 1 » از اين واژه است عبارات زير :
--> ( 1 ) تمام آيه چنين است : ( وَ كَذلِكَ أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا وَ صَرَّفْنا فِيهِ مِنَ الْوَعِيدِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ أَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْراً ) : اين كتاب را قرآنى عربى نازل كرديم و در آن بيمها و عيدها با اسلوبهاى مختلف و گوناگون گردانديم كه پرهيزكار شوند و يادآورى و تذكارى بر ايشان بوجود آيد .